Top dağılımı eşitti gol sayısı değil: Beşiktaş kalite farkını altı gole çevirdi

Beşiktaş’ın 6-2’lik galibiyeti, topa sahip olma oranlarının anlattığından çok daha tek taraflı bir hücum tablosuna dayanıyordu. FotMob verisinde topa sahip olma yüzde 52’ye yüzde 48, başarılı pas oranı ise iki takım için de yüzde 84’tü. Buna rağmen Beşiktaş oyunu rakip kaleye taşıma ve pozisyonları ceza sahası içinde sonlandırma konusunda belirgin biçimde üstündü. Ev sahibi 18 şut üretirken bunların 15’ini ceza sahası içinden kullandı; Çorum FK’nın 11 şutunun yalnızca 3’ü ceza sahası içinden geldi. Rakip ceza sahasında dokunuş sayısı 34’e 11, büyük fırsatlar 5’e 1, xG ise 2,86’ya 0,59 oldu. Skor akışında Václav Cerny 9. dakikada perdeyi açtı, Dusan Vlahovic 43. dakikada penaltıyla farkı ikiye çıkardı. Çorum FK ikinci yarıya iki değişiklikle başladı ve 52. dakikada Mohamed Diomande ile 2-1’i buldu. Ancak Beşiktaş buna Vlahovic’in 59 ve 66. dakikalardaki golleriyle karşılık verdi. İlhan Fakili 73’te, Çorum adına Ermin Mahmic 77’de, Amir Murillo ise 83’te gol attı. Maçın temel ayrımı topun kimde kaldığından çok, hangi takımın topu daha tehlikeli bölgelere taşıdığı ve orada ne kadar yüksek verimle bitirdiğiydi. Beşiktaş’ın rakip yarı sahadaki 137 başarılı pasına karşı Çorum FK 109’da kaldı; 8-6’lık korner üstünlüğü de ev sahibinin hücum bölgesinde daha uzun ve daha sık kaldığını destekleyen yan göstergelerden biriydi.

Maçın tek bir kırılma anından söz etmek mümkün olsa da veriler, asıl kırılmanın iki ayrı bölümde oluştuğunu gösteriyor. İlk eşik, Beşiktaş’ın 43. dakikada Vlahovic’in penaltısıyla 2-0’a ulaşmasıydı. Bu gol ilk yarının sonunda skor avantajını büyüttü. Çorum FK devre arasında iki oyuncu değişikliğine gitti. Cengiz Ünder ve Ermin Mahmic 46. dakikada oyuna girdi; Çorum bu hamlelerin ardından 52’de Diomande’nin golüyle 2-1’e geldi. Fakat maçın gerçek kırılması bundan sonraki 14 dakikada yaşandı. Beşiktaş 59’da ve 66’da Vlahovic’le iki kez daha gol bularak rakibin geri dönüş ihtimalini fiilen kapattı. Özellikle 2-1’den sonra oyunun yeniden eşitlenmesine izin vermeden skorun 4-1’e taşınması, maçın psikolojik ve sayısal dengesini belirledi. Çorum’un ikinci golü de benzer bir tepkiyle karşılandı: Mahmic 77’de skoru 5-2 yaptıktan yalnızca altı dakika sonra Murillo 83’te 6-2’yi buldu. Bu nedenle kırılma noktası yalnızca bir gol değil, Beşiktaş’ın rakibin her yaklaşma girişimine kısa sürede cevap verebilmesiydi. Kırmızı kartın olmadığı maçta skorun kopuşu oyuncu eksikliğinden değil, Beşiktaş’ın yüksek kaliteli hücum üretimini hızlı biçimde gole çevirmesinden kaynaklandı. Üstelik Beşiktaş’ın iki direk isabeti bulunması, skor henüz kopmadan önce de ev sahibinin rakip kalede tekrar eden tehditler ürettiğini gösteriyordu.

Beşiktaş’ın hücum performansını yalnızca altı gol üzerinden okumak eksik kalır; çünkü üretim ile bitiricilik aynı anda olağanüstü seviyeye çıktı. Ev sahibi 18 şutta 2,86 xG üretti, 7 isabetli şut buldu ve 3,06 xGOT’a ulaştı. Bu 7 isabetli şuttan 6 gol çıkması, son vuruşların maçın beklenen değerlerinin çok üzerinde sonuç verdiğini gösteriyor. Beşiktaş ayrıca 5 büyük fırsat üretirken yalnızca birini kaçırdı ve rakip ceza sahasında 34 kez topla buluştu. Çorum FK ise 11 şut çekmesine rağmen bunların 8’ini ceza sahası dışından kullandı; toplam xG’si 0,59, xGOT’u 0,86 ve isabetli şut sayısı 3’tü. Buna rağmen iki gol bulması, deplasman ekibinin de kendi sınırlı kaliteli pozisyonlarını yüksek verimle değerlendirdiğini gösteriyor. Vlahovic bu farkın merkezindeydi: 71 dakikada 3 gol, 1,23 xG ve 0,06 xA üretti. Trossard gol veya asist yapmadan 0,36 xG ve 0,63 xA ile 0,99’luk xG+xA toplamına ulaştı; Orkun Kökcü 0,56 xA üretti. Agbadou’nun 0,70 xA ve bir asistlik katkısı da hücumun yalnızca son vuruş oyuncularına bağlı olmadığını ortaya koydu. Sonuç, yüksek kaliteli pozisyon üretiminin olağanüstü bitiricilikle birleşmesiydi. Hücum yönleri verisinin iki takımda da yaklaşık üçe bölünmüş olması, farkın belirli bir kanada yığılmaktan çok ceza sahasına giriş ve son vuruş kalitesinde oluştuğunu düşündürüyor.

Beşiktaş’ın bitiricilik üstünlüğünün ilk nedeni, şutların konumuydu. Takımın 18 şutunun 15’i ceza sahası içinden gelirken Çorum FK’nın 11 şutunun yalnızca 3’ü bu bölgeden kullanıldı. Bu fark, pozisyon kalitesinin neden 2,86’ya 0,59 xG seviyesine açıldığını açıklıyor. İkinci unsur, kaleyi bulan şutların niteliğiydi. Beşiktaş 7 isabetli şutta 3,06 xGOT üretirken bu şutlardan 6 gol çıkardı. Marcos Felipe yalnızca bir kurtarış yaptı ve karşılaştığı 3,06 xGOT’a rağmen 6 gol yedi; dosyadaki engellenen gol değeri -2,94. Bu, son vuruş kalitesi ile kaleci performansının aynı anda Beşiktaş lehine çalıştığını gösteriyor. Vlahovic’in üç golü bunun en görünür örneği. 1,23 xG’den üç gol çıkaran santrfor, 71 dakikalık süresinde maçın en yüksek FotMob notu olan 9,6’yı aldı. Murillo’nun 83. dakikadaki golü yalnızca 0,06 xG’lik bir şuttan geldi. Beşiktaş’ın iki kez direğe takılmış olması da hücum tehdidinin skorla sınırlı olmadığını gösteriyor. Buna karşılık Nübel de 0,86 xGOT karşısında iki gol yedi ve yalnızca bir kurtarış yaptı; yani bitiricilik maçı iki kalede de normal beklentilerin üstüne taşıdı, fakat Beşiktaş bunu çok daha yüksek hacimle yaptı. Büyük fırsat sayısındaki 5-1 üstünlük ve yalnızca bir büyük fırsatın kaçırılması da bunun tesadüfi tekil vuruşlardan değil, tekrar eden kaliteli fırsatlardan beslendiğini gösteriyor.

Çorum FK’nın temel sorunu, oyunu Beşiktaş kadar tehlikeli alanlara taşıyamamasıydı. Topa sahip olma oranı yüzde 48 ve pas isabeti yüzde 84 olduğu için rakip tamamen oyundan düşmüş değildi; hatta 388 pasla Beşiktaş’ın 408 pasına yakın bir hacim üretti. Ancak bu dolaşım ceza sahası üretimine dönüşmedi. Çorum’un 11 şutunun 8’i ceza sahası dışından geldi, rakip ceza sahasında yalnızca 11 dokunuş yaptı ve 0,59 xG üretti. Buna karşılık güçlü tarafı, bulduğu sınırlı fırsatları gole çevirebilmesiydi. Diomande’nin 52. dakikadaki golü 0,02 xG’lik, Mahmic’in 77. dakikadaki kafa golü ise 0,20 xG’lik bir şuttan geldi. Devre arasında Cengiz Ünder ve Mahmic’in oyuna girmesi hücumda hareketlilik yarattı; Mahmic oyuna girdikten sonra skor katkısı da verdi. Çorum ayrıca 19 top çalma ve 14 top kapmayla savunma aksiyonlarında yüksek sayılara ulaştı, hava mücadelelerini yüzde 56 ile kazandı. Yine de bu direnç, Beşiktaş’ın 34 ceza sahası dokunuşu ve 5 büyük fırsat üretmesini engelleyemedi.